Δευτέρα 25 Ιανουαρίου 2016

Πέθανε το πρωί της 25ης Ιανουαρίου 2016 ο Θανάσης Τζαβάρας, σε ηλικία 77 ετών.


Πέθανε το πρωί της 25ης Ιανουαρίου 2016 ο ψυχίατρος-ψυχαναλυτής και ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Θανάσης Τζαβάρας, σε ηλικία 77 ετών. Είχε γεννηθεί στην Αθήνα το 1939, σπούδασε Νευρολογία-Ψυχιατρική στο Παρίσι και έπειτα από μια σύντομη περίοδο έρευνας στο επιστημονικό πεδίο της Νευροψυχολογίας, αφιερώθηκε στην Ψυχανάλυση και ειδικά στη Φροϋδική Σχολή του Λακάν.
Ο Θανάσης Τζαβάρας προτίμησε να μη μείνει στη Γαλλία. Επέστρεψε και εργάστηκε στην Ελλάδα για πάρα πολλά χρόνια, αναλαμβάνοντας, μαζί με άλλους, τον ρόλο και την ευθύνη να διαδώσει την ψυχαναλυτική σκέψη στη χώρα μας, τότε που η ψυχανάλυση ήταν για το ευρύ κοινό επενδεδυμένη με πολλές προκαταλήψεις και ασυνείδητες φαντασιώσεις που άγγιζαν τα όρια του μεταφυσικού. 
Η αντίσταση στην προσπάθεια διάδοσης τέτοιων ιδεών επέφερε –όχι αμελητέο- προσωπικό κόστος. Όμως, για τους ψυχαναλυτές όπως ο Θανάσης Τζαβάρας, αυτό το κόστος δεν αποτέλεσε εμπόδιο ή αιτία εγκατάλειψης της προσπάθειας, αλλά πρώτη ύλη για κατανόηση και δημιουργικότητα.
Η συνεισφορά του στην επιστημονική γνώση είναι τεράστια. Ενδεικτικά, θα πρέπει να αναφερθεί ότι, είχε δημοσιεύσει πάνω από 200 εργασίες σε ξενόγλωσσα επιστημονικά περιοδικά με κριτές, ενώ υπήρξε συγγραφέας έξι μονογραφιών και συνέβαλλε στην έκδοση πληθώρας άλλων βιβλίων και περιοδικών, όπως η σειρά «Τρίαψις Λόγος» των εκδόσεων Εξάντας (πόσα και πόσα πρωτοποριακά εγχειρήματα δεν είχε στεγάσει ο εκδοτικός οίκος της Μάγδας Κοτζιά). Ήταν, επίσης, ιδρυτικό μέλος του ψυχαναλυτικού περιοδικού Εκ των Υστέρων - από τα σπουδαιότερα ψυχαναλυτικά περιοδικά στη χώρα μας. Η βαθιά συνειδητοποίηση των περιορισμών που ενέχει η γνώση του επέτρεψε να αναστοχάζεται τη συνεκτικότητα των ψυχαναλυτικών εννοιών και να μπολιάζει την επιστημονική του σκέψη με ιδέες άλλων Σχολών της Ψυχολογίας, συνεισφέροντας σημαντικά στην εξέλιξη της ψυχαναλυτικής γνώσης.
Ο θάνατος ανθρώπων όπως ο Θανάσης Τζαβάρας αποτελεί, τουλάχιστον, στιγμή αυτοσυνειδησίας για την ψυχαναλυτική κοινότητα. Ήταν από εκείνους που γνώριζε καλά πόσο ευάλωτη, πόσο πεπερασμένη είναι η ανθρώπινη ύπαρξη, γι’ αυτό η ψυχαναλυτική του «ματιά» ήταν στραμμένη «προς τα έξω», στο παρόν, το οποίο προσπαθούσε να αποκωδικοποιήσει με βάση την ιστορικότητα των εκάστοτε κοινωνικών συνθηκών ώστε να προσφέρει ένα συνεκτικό ερμηνευτικό πλαίσιο για την κατανόηση της πραγματικότητας.
Η ψυχανάλυση για τον Θανάση Τζαβάρα ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία, την κοινωνία και την αναγκαιότητα του παρόντος.
Θεωρούσε ότι η ψυχανάλυση δεν προχώρησε παράλληλα με τις ιστορικές και τις κοινωνικές συνθήκες, αλλά μέσα και μαζί με αυτές. Έτσι, χρησιμοποίησε την «εκ των υστέρων» θεώρηση όχι απλά για να προσεγγίσει την εξέλιξη του ψυχαναλυτικού κινήματος ως αυτόνομου οργανισμού, αλλά περισσότερο ως «σώματος» που, παρά τη «ρωμαλέα όψη» την οποία του έδινε η βαθιά γνώση για τον ψυχισμό του ανθρώπου, δεν έπαψε ποτέ να διατηρεί τη φθαρτότητά του.
Αυτό ακριβώς αντικατοπτρίζεται και σε αυτό που είχε ο ίδιος αναφέρει σε συνέντευξή του στο Βήμα της Κυριακής πριν από τέσσερα χρόνια, στις 25/9/2011:

Η απόλαυση της ζωής είναι ότι ζούµε. Η νίκη σε οποιοδήποτε στρατόπεδο δεν είναι τίποτε άλλο από το γεγονός ότι ζούµε. […] Η όποια προετοιµασία συνίσταται στο να ξέρουµε ότι έτσι κι αλλιώς είµαστε ευάλωτοι – που είµαστε, γιατί είµαστε θνητοί, και το µόνο ζώο που ξέρει ότι πεθαίνει είναι ο άνθρωπος.

 http://booksjournal.gr

Τρίτη 29 Δεκεμβρίου 2015

Ημερίδα ΕΕΣΣΚΕΨΟ: «Συλλογική και Ατομική Ταυτότητα σε Περιόδους Αποσταθεροποίησης»


Η Ελληνική Εταιρεία Συστημικής Σκέψης και Ψυχοθεραπείας Οικογένειας (ΕΕΣΣΚΕΨΟ) διοργανώνει Ημερίδα με τίτλο
 
«Συλλογική και Ατομική Ταυτότητα σε Περιόδους Αποσταθεροποίησης»

 την Παρασκευή 22 Ιανουαρίου 2016 και ώρα 9.30 με 14.00 στην Τεχνόπολις στο Γκάζι, Αμφιθέατρο 9-84, Πειραιώς 100.

Προσκεκλημένοι ομιλητές: •Titus Milech, Ψυχίατρος-Ψυχαναλυτής τ. Μέλος societe de la psychanalyse freudienne, μέλος ecole francaise de Daseinsanalyse
•Ιωάννα Καρυστιάνη, Συγγραφέας

Είσοδος: 10 Ευρώ. Θα υπάρχει διερμηνεία. Θα δοθεί πιστοποιητικό παρακολούθησης

Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2015

Ενώ όλα φαίνεται να πηγαίνουν καλα...

Τι συμβαίνει όταν
  • ενώ όλα φαίνεται να πηγαίνουν καλά στη ζωή σου, παρόλα αυτά δεν αισθάνεσαι καλά
  • ενώ έχεις όλες τις προδιαγραφές για να το κάνεις , δεν προοδεύεις όπως ο ίδιος θα ήθελες
  • ενώ γνωρίζεις ότι μία συνήθεια ή έξη σε βλάπτει, σου είναι πολύ δύσκολο να την σταματήσεις
Τι συμβαίνει όταν αυτό που νιώθεις, σκέφτεσαι ή  πράττεις δεν συμβαδίζει με αυτό που η λογική σού υπαγορεύει;
Η απάντηση βρίσκεται στην ίδια τη λειτουργία του εγκεφάλου.
Μόλις το 8%  της συμπεριφοράς είναι συνειδητές λειτουργίες.
 Είναι δηλαδή λειτουργίες που τις σκέφτεσαι , τις κρίνεις, τις αλλάζεις .
Το 92% της ανθρώπινης συμπεριφοράς εκκινείται από το ασυνείδητο  (.The unconcious mind.Yale.edu) Από δομές δηλαδή του εγκεφάλου όπως το μεταιχμιακό σύστημα, στις οποίες γίνεται η πρώτη επεξεργασία κάθε ερεθίσματος.Ερέθισμα που προέρχεται από την  κάθε μας αίσθηση. Ό,τι ακούμε, βλέπουμε , οσφραινόμαστε, αισθανόμαστε από το δέρμα και τις αρθρώσεις ή γευμόμαστε καταγράφεται και κατατάσσεται με κριτήριο την απειλή ή μη για τη ζωή.

Αυτό που φτάνει στο φλοιό ή και πολλές φορές δεν φτάνει, είναι η πληροφορία μετά την αποκωδικοποίηση του ερεθίσματος (αναλογιστείτε πόσο διαφορεικά αντιλαμβάνεται ο καθένας το απλό τσίμπημα μιας βελόνας π.χ στην εξέταση αίματος) και τότε πια το συνειδητό μας μέρος αποφασίζει πώς θα κρίνει, πώς θα νιώσει, πώς θα δράσει.
Αυτός είναι και ο λόγος που συνήθως οι άνθρωποι δεν μπορούμε να βοηθήσουμε μόνοι μας τον εαυτό μας σε καταστάσεις όπως αυτές που αναφέραμε στην αρχή του άρθρου.



Η  παρέμβαση του εξειδικευμένου ψυχοθεραπευτή κατευθύνεται προς αυτόν ακριβώς το στόχο:
Ποιες είναι οι συνδέσεις  που έχουν γίνει στο παρελθόν και οδηγούν σε ένα δυσλειτουργικό παρόν και σε ένα δυσοίωνο μέλλον.
Τα παραδείγματα γύρω μας  και μέσα μας είναι πολλά, και καλό θα είναι να είμαστε όλοι μας πιο επιεικείς με τους  ανθρώπους  και να μην τους επιβαρύνουμε με συμπεριφορικού τύπου λογικοφανείς  συνταγές.

Σημ: Η πολυπλοκότητα του εγκεφάλου , της ανατομίας και των λειτουργιών του, είναι τέτοια που καταλαβαίνετε ότι στο παρόν άρθρο προσπάθησα να δώσω μια εικονα με τον πιο απλό τρόπο που μπορούσα. Εάν έπρεπε να είμαι απόλυτα ακριβής ίσως αυτό το άρθρο να ήταν ιδιαιτέρως δύσκολο στην κατανόησή του.






 

Τρίτη 3 Νοεμβρίου 2015

Στην «Καρδιά» της Εφηβείας, Η Αναρώτηση για τη Ζωή και το Θάνατο

Στην «Καρδιά» της Εφηβείας, Η Αναρώτηση για τη Ζωή και το Θάνατο

Η Ελληνική Ψυχαναλυτική Εταιρεία σε συνεργασία με τo Τμήμα Ψυχιατρικής Εφήβων και Νέων του Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς», σας προσκαλεί την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2015 Στις 8 μ.μ., στην ομιλία του Καθηγητή François Ladame. Διδάσκοντος Ψυχαναλυτή, μέλους της Ελβετικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας Ψυχιάτρου, Διευθυντού Κλινικής Εφήβων, Γενεύη.

Θέμα:  ΣΤΗΝ «ΚΑΡΔΙΑ» ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ, Η ΑΝΑΡΩΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ
« AU CŒUR » DE L’ADOLESCENCE LA QUESTION DE LA VIE ET DE LA MORT

Η ομιλία θα πραγματοποιηθεί στο αμφιθέατρο του κτιρίου 2 (Ανατολικό) του Νοσοκομείου «Γ. Γεννηματάς», Μεσογείων 154, Αθήνα, μετρό Εθνική Άμυνα.

Μετάφραση στα ελληνικά
Είσοδος ελεύθερη

Επιτροπή Επιστημονικών Εκδηλώσεων της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας

Στην «Καρδιά» της Εφηβείας, Η Αναρώτηση για τη Ζωή και το Θάνατο

Στην «Καρδιά» της Εφηβείας, Η Αναρώτηση για τη Ζωή και το Θάνατο

Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου 2015

Αίτημα για γενετική τροποποίηση ανθρώπινων εμβρύων στη Βρετανία



Βρετανοί επιστήμονες ζήτησαν το «πράσινο» φως από την αρμόδια αρχή της χώρας, ώστε να πραγματοποιήσουν γενετικά πειράματα σε ανθρώπινα έμβρυα.

Αν τελικά τους δοθεί η άδεια, τότε θα είναι η δεύτερη φορά παγκοσμίως που θα πραγματοποιηθεί γενετική τροποποίηση ανθρώπινων εμβρύων, αφού τον περασμένο Απρίλιο Κινέζοι επιστήμονες ανακοίνωσαν ένα αντίστοιχο πείραμα για ερευνητικούς σκοπούς.

Όπως στην περίπτωση των ερευνητών από την Κίνα, έτσι και οι Βρετανοί επιστήμονες ζητούν να χρησιμοποιήσουν έμβρυα που έχουν περισσέψει σε τράπεζες εξωσωματικής γονιμοποίησης, τα οποία όχι μόνο δεν πρόκειται να εμφυτευθούν σε γυναίκες, αλλά και δεν θα αναπτυχθούν για περισσότερο από 2 εβδομάδες.
Παρόλο που η παρέμβαση στο DNA θα γίνει καθαρά για ερευνητικούς λόγους, και από τα έμβρυα δεν θα γεννηθούν γενετικά τροποποιημένα παιδιά, ειδικοί από όλο τον κόσμο ζητούν, τουλάχιστον προς το παρόν, να απαγορευθούν τέτοια πειράματα. Οι ειδικοί αυτοί υποστηρίζουν πως, σε αντίθετη περίπτωση, η κοινή γνώμη θα στραφεί εναντίον και άλλων, λιγότερο αμφιλεγόμενων εφαρμογών γενετικής τροποποίησης, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε επαναστατικές νέες θεραπείες.

Επικεφαλής της βρετανικής ομάδας είναι η Kathy Niakan, ειδική στα βλαστοκύτταρα από το Ινστιτούτο  Francis Crick στο Λονδίνο. Η Niakan ζητά με τους συναδέλφους της την άδεια από την Αρχή Ανθρώπινης Γονιμοποίησης και Εμβρυολογίας (HFEA), ώστε με την παρέμβαση στο γενετικό υλικό των εμβρύων να βρει τις γονιδιακές αιτίες πίσω από τις αποτυχημένες εγκυμοσύνες.

«Οι γνώσεις που θα αποκτήσουμε θα είναι πολύ σημαντικές για να κατανοήσουμε την ανάπτυξη των υγιών εμβρύων, αλλά και τους λόγους των αποβολών. Δεν “γλιστρά” προς κάποια επικίνδυνη κατεύθυνση, δηλαδή τη δημιουργία “μωρών κατά παραγγελία”, αφού έτσι κι αλλιώς η Βρετανία έχει ένα πολύ αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο για τέτοιου είδους εφαρμογές», δήλωσε στον Guardian

Με δεδομένο ότι η αγγλική νομοθεσία επιτρέπει τα πειράματα σε ανθρώπινα έμβρυα, υπό τον όρο πως θα καταστρέφουν μέσα σε 14 ημέρες, η εφημερίδα αναφέρει πως η HFEA αναμένεται να κάνει δεκτό το αίτημα των επιστημόνων, όταν το εξετάσει. Από τη μεριά τους, οι επιστήμονες δηλώνουν πως, μόλις πάρουν το «πράσινο φως», θα ξεκινήσουν αμέσως τα πειράματα.

Σε αυτά, η Niakan με τους συναδέλφους της θα χρησιμοποιήσουν μία μέθοδο τροποποίησης που ονομάζεται Crispr-Cas9 και κερδίζει ολοένα περισσότερο έδαφος στη γενετική. Η τεχνική επινοήθηκε πριν από τρία χρόνια και βασίζεται στο ένζυμο CAS9, χάρη στο οποίο οι επιστήμονες μπορούν να παρέμβουν με ακρίβεια στο γενετικό υλικό, με σκοπό να αφαιρέσουν ή να αντικαταστήσουν ένα ελαττωματικό γονίδιο
Η Crispr-Cas9 είναι φθηνή, εύκολη και αποτελεσματική. Έτσι, θα δώσει τη δυνατότητα στους Βρετανούς ερευνητές να πειραματισθούν απενεργοποιώντας και ενεργοποιώντας μια σειρά από γονίδια στα έμβρυα, ώστε να βρουν πώς επηρεάζεται ο πολλαπλασιασμός των κυττάρων πο. || υ σχηματίζουν τον πλακούντα.

Παρά πάντως τα πλεονεκτήματα της μεθόδου και την απήχηση που έχει κερδίσει στην επιστημονική κοινότητα, ορισμένοι ειδικοί θεωρούν πως τα σχέδια για ανάλογες δοκιμές προχωρούν προχωρά πολύ γρήγορα, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη ζητήματα δεοντολογίας και ηθικές ενστάσεις. Ενδεικτικά, ο Edward Lanphier, πρόεδρος της Συμμαχίας για την Αναγεννητική Ιατρική, ανέφερε μαζί με τρεις συναδέλφους του στο περιοδικό Nature, τον περασμένο Μάρτιο, ότι θα πρέπει να επιβληθεί διεθνές μορατόριουμ ακόμη και για τα πειράματα βασικής έρευνας.
Σύμφωνα με τον Lanphier, ο λόγος είναι πως τέτοια πειράματα μπορεί να προκαλέσουν την έντονη αντίδραση της κοινής γνώμης, η οποία θα στραφεί εναντίον όλων των εφαρμογών γενετικής τροποποίησης – ακόμη κι αν αυτές οι εφαρμογές δεν αφορούν έμβρυα, αλλά τη «στοχευμένη» παρέμβαση στο κυτταρικό υλικό ανθρώπων που νοσούν από ασθένειες όπως ο καρκίνος ή το AIDS.

Άλλοι γενετιστές ισχυρίζονται αντίθετα πως τα πειράματα βασικής έρευνας θα πρέπει να συνεχισθούν. Ζητούν όμως να απαγορευθεί προληπτικά η χρήση της γενετικής παρέμβασης για κλινικούς λόγους, δηλαδή για να αντικατασταθούν ελαττωματικά γονίδια σε έμβρυα που βρίσκονται στις πρώτες εβδομάδες ζωής τους, και πρόκειται να γεννηθούν
Κι αυτό γιατί, κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει πως δεν θα υπάρξουν παρενέργειες στην ανάπτυξη των παιδιών που θα προκύψουν ή ακόμη και στους απογόνους τους, αφού οι μεταλλάξεις θα «περάσουν» και στο σπέρμα ή τα ωάριά τους.

Όπως είναι φυσικό, όλη η επιστημονική κοινότητα εκφράζει ανησυχίες για το κατά πόσο η Crispr-Cas9 θα ανοίξει επίσης τον δρόμο για τη δημιουργία «μωρών κατά παραγγελία», δηλαδή εμβρύων που έχουν τροποποιηθεί γενετικά όχι για τη θεραπεία κάποιας ασθένειας, αλλά για να αποκτήσουν τα εξωτερικά ή διανοητικά χαρακτηριστικά που επιθυμούν οι γονείς τους. Ένα ενδεχόμενο που ζητούν να αποκλεισθεί εκ των προτέρων..